hoekje

Dr. Moller / Achtergrondinformatie / Sint-Joris

wijzig pagina

Sint-Joris en de draak

Het is in de omgeving van Beiroet. Een fraaie stad, omgeven door heuvels en aan de westkant een groot mooi meer. Beiroet is ook een welvarende stad. Er is een levende handel en er wordt goed geld verdiend door veel mensen. Die leven er maar op los. Natuurlijk zijn er ook mensen die het niet goed gaat; die niet kunnen profiteren van de welvaart.

www.heiligen.net
Sint-Joris bij HeiligenNet Extern

Op zekere dag blijkt het meer een reusachtige draak te herbergen. Niemand weet waar hij vandaan komt. De meest wilde verhalen doen de ronde:

  • dat er enorme vlammen uit zijn muil komen;
  • van poten die dikker zijn dan de boomstammen van de grootste cederbomen;
  • van een start waarmee hij de zwaarste bomen velt als lucifers.

De ongelukstijding wekt paniek in de stad. Alle inwoners verschansen zich achter de zware stadsmuren waarvan de poorten gesloten worden. In spanning wacht men af.

Het gruwelijke monster intussen, vreet alles op wat zijn op zijn weg komt. Dat is niet veel, want men heeft ook de dieren binnen de stadsmuren in veiligheid gebracht.

Na enkele dagen verschijnt het monster voor de stadspoort. Een verstikkende zwavellucht verpest de atmosfeer. Alle inwoners sidderen en beven. Om het directe gevaar te keren besluit men twee schapen aan touwen over de stadsmuur neer te laten. Het monster verslindt de dieren met huid en haar en verdwijnt weer naar het meer. Iedereen haalt opgelucht adem.

Men vergadert en besluit om elke dag twee schapen naar de omgeving van het meer te brengen om het gedrocht op afstand te houden. Het werkt, maar de spanning in de stad wordt er niet minder om. Er worden plannen gesmeed om het ondier te doden, maar uiteindelijk waagt niemand het om de strijd tegen het dier op te nemen.

St. Jorisstraat
St. Jorisstraat, Tilburg

De kudde schapen slinkt zienderogen. Men is ten einde raad en raadpleegt het orakel. Dat antwoordt dat men de draak mensenoffers moet brengen en het lot moet bepalen wie ten dode wordt opgeschreven.

De koning looft een grote beloning uit voor degene die het monster doodt. Natuurlijk komen daar moedige ridders op af, maar zodra ze het afschuwelijke monster ook maar van afstand zien, slaan ze op de vlucht.

Sint-Joris en de draak
Sint-Joris en de draak.
Hoek Bredaseweg – Noordhoekring, Tilburg.

Op een dag valt het lot op Cleolinda, de dochter van de koning. De koning weigert zijn dochter af te staan. Maar dat neemt het volk niet. Waarom hun kinderen wel en de prinsen niet? De bevolking wordt oproerig en dreigt het paleis van de koning in brand te steken. De koning moet wel toegeven. In prachtige kleren leidt men haar in de richting van het meer. Door tranen overmand leunt zij tegen een rotswand en wacht ze op het afschuwelijke dat komen gaat.

Maar zie. Langs de rotsen komt een fiere ridder te paard het pad af, ... Joris. Hij ziet de huilende prinses, springt van zijn paard en vraagt de reden van haar verdriet. Prinses Cleolinda vertelt hem alles. Joris blijft aan haar zijde.

Plotseling begint het water te koken. De draak kronkelt eruit, doorklieft de golven. Huiveringwekkend gesis vervult de lucht. Stinkende geuren verpesten de omgeving. Het meisje stoot angstschreeuwen uit. „Vreest niet”, zegt Joris, roept God aan en stort zich met zijn machtige lans op het monster. Hij stoot toe. Het monster verheft zich en stoot afschuwelijke geluiden uit. Joris stoot opnieuw en dan stort de draak met een alles doordringende schreeuw ineen.

Vanaf de stadsmuur hebben de bewoners van Beiroet alles zien gebeuren. In de hele stad breekt gejuich en een feestvreugde los. Als een held wordt Joris de stad binnen gehaald. Maar Joris zegt: „Het is God die jullie van het monster heeft verlost” en hij vertelt van de God van de christenen. Dan laten de koning en twintigduizend andere mensen zich dopen. De koning wil Joris met geschenken overladen. Maar die laat alles wat men hem wil geven verdelen onder de armen en zegt tegen de mensen van de stad dat ze zich in moeten spannen om iedereen in de stad gelukkig te maken. En dan gaat hij naar zijn eigen land terug.

Historische blik

Georgius of Sint Joris, heilige, wordt gerekend tot de zogenaamde veertien noodhelpers. In het Oosten wordt hij vereerd als aartsmartelaar (megalomarturos). Er is weinig met historische zekerheid over hem bekend.

Kasteel Konopiste
Kasteel Konopiste

Hij werd oorspronkelijk in Lydda in Palestina vereerd. Zijn Passio (uit de 5e eeuw) is in tal van varianten overgeleverd. Hij zou een officier zijn geweest, afkomstig uit Cappadocië (een landstreek in Klein-Azië, Turkije), die onder keizer Diocletianus werd gemarteld en omgebracht. Zijn cultus werd eerst verbreid door pelgrims naar palestina, later vooral door de kruisvaarders.

Rond zijn persoon ontstonden zowel in het oosten als in het westen vele legenden; betrekkelijk laat (11e eeuw) die van zijn gevecht met de draak – een motief dat men in vele oude heiligenverhalen terugvindt. Hij zou in zijn geboortestreek een draak waaraan kinderen geofferd moesten worden, gedood hebben, waarna het volk zich tot het christendom zou hebben bekeerd; het draaksteken is op deze legende terug te voeren.

Sint-Joris werd de beschermheilige van de ridders, vooral van de kruisvaarders, van de cavalerie, de padvinders en verkenners. Ook de boeren kozen hem als patroon wegens zijn naam (Grieks geoorgos = landman). De nationale synode van Engeland verklaarde hem in het jaar 1222 tot patroon van Engeland. Hij wordt voorgesteld als een geharnaste ridder met lans of zwaard of een standaard met kruisvaan, meestal te paard de draak bevechtend.

In het kasteel Konopiste (ca. 40 km. ten zuidoosten van Praag) bevindt zich een grote collectie Sint-Jorisbeelden en schilderijen, die door aartshertog Frans Ferdinand van Oostenrijk verzameld zijn.

In de Romeinse herziening van de heiligenkalender van 1969 werd hij afgevoerd van de lijst van universele heiligen. Feestdag 23 april.

Bron: Grote Winkler Prins Encyclopedie, Achtste druk, Elsevier.

Lees verder ...

Scoutinggroep Dr. Moller Tilburg

Web: E-mail: Ontwerp: Laatst bijgewerkt:
drmoller.nl info@drmoller.nl Remko Gerbranda 4 oktober 2010